Box 3 · 22 juli 2026 · 6 min leestijd

Definitief: Belastingdienst wijst compensatie af voor box 3 niet-bezwaarmakers 2017-2020

Op 17 juli 2026 nam de Belastingdienst een collectieve beslissing die een jarenlange onzekerheid beëindigt: wie tussen 2017 en 2020 geen of te laat bezwaar maakte tegen zijn box 3-aanslag, krijgt definitief geen rechtsherstel. De beslissing volgt rechtstreeks op een uitspraak van de Hoge Raad van 25 juni 2026 en bevestigt daarmee wat een advocaat-generaal in mei al adviseerde. Voor de grote groep "niet-bezwaarmakers" is de juridische weg naar compensatie nu afgesloten. We leggen uit wat er precies besloten is, wie dit raakt en wat u nu (niet meer) hoeft te doen.

Het kerncijfer: de Belastingdienst nam op 17 juli 2026 een collectieve beslissing binnen de procedure Massaal bezwaar plus. Iedereen die over de jaren 2017 tot en met 2020 geen of te laat bezwaar maakte tegen zijn box 3-inkomen, heeft volgens die beslissing geen recht op rechtsherstel box 3. Zij mogen voor die jaren ook het formulier Opgaaf werkelijk rendement niet meer invullen.

Wat besliste de Belastingdienst op 17 juli?

De collectieve beslissing behandelt in één keer alle openstaande verzoeken van niet-bezwaarmakers over de belastingjaren 2017 tot en met 2020 — of het nu gaat om mensen die helemaal geen bezwaar maakten, die te laat bezwaar maakten, die maar gedeeltelijk meededen aan de massaalbezwaarprocedure, of die een verzoek om ambtshalve vermindering indienden. Voor al deze groepen geldt vanaf nu hetzelfde antwoord: geen rechtsherstel over die jaren.

De basis: Hoge Raad-uitspraak van 25 juni 2026

De collectieve beslissing is geen zelfstandige keuze van de Belastingdienst, maar de directe uitvoering van een uitspraak van de Hoge Raad van 25 juni 2026. Daarin oordeelde de hoogste rechter dat niet-bezwaarmakers niet in dezelfde juridische positie verkeren als mensen die destijds wél op tijd bezwaar maakten — en dat van ongelijke behandeling dus geen sprake is. Daarmee volgde de Hoge Raad het advies dat een advocaat-generaal (AG) al op 8 mei 2026 had gegeven in twee proefprocedures. Wie de volledige juridische achtergrond wil lezen — inclusief het onderliggende Kerstarrest van 2021 — vindt die in onze eerdere post over het AG-advies van mei 2026.

Wat betekent dit voor u concreet?

Groep 1 U maakte tijdig bezwaar tegen 2017-2020

U bent al gecompenseerd via de massaalbezwaarprocedure. De beslissing van 17 juli 2026 raakt u niet — uw aanslagen zijn al verminderd op basis van werkelijk rendement.

Geen actie nodig.

Groep 2 U maakte géén (of te laat) bezwaar over 2017-2020

U bent niet-bezwaarmaker. Met de collectieve beslissing van 17 juli 2026 staat vast dat u over die jaren geen rechtsherstel krijgt, ook niet als uw werkelijke rendement destijds aantoonbaar lager was dan het forfaitaire. Een nieuw verzoek indienen heeft geen zin meer: de Belastingdienst wijst dit soort verzoeken nu collectief af.

Geen teruggave over 2017-2020. Er is niets meer dat u hoeft in te dienen.

Groep 3 Box 3-inkomen vanaf 2021

Voor de jaren 2021 en later geldt iets anders: ook zonder bezwaar kunt u op basis van uw werkelijke rendement worden belast als dat lager is dan het forfaitaire (de tegenbewijsregeling). De collectieve beslissing van 17 juli 2026 gaat alléén over 2017-2020 en raakt deze jaren niet.

Tegenbewijs blijft mogelijk. Zie onze post over de tegenbewijsregeling box 3.

Kunt u nog iets doen?

Voor de jaren 2017-2020 is er voor niet-bezwaarmakers feitelijk geen vervolgstap meer. De Belastingdienst geeft zelf aan dat het formulier Opgaaf werkelijk rendement voor deze jaren niet meer mag worden ingevuld door deze groep. Wie het er principieel niet mee eens is, kan in theorie nog individueel naar de rechter stappen — maar met een expliciete Hoge Raad-uitspraak in de hand is de kans op een ander oordeel klein. Twijfelt u of u destijds wél op tijd bezwaar maakte? Controleer dat in Mijn Belastingdienst of in uw bewaarde correspondentie: wie wél meedeed, is namelijk al gecompenseerd en hoeft niets te doen.

En de toekomst van box 3?

Deze beslissing gaat alleen over het verleden. Voor de langere termijn werkt het kabinet nog altijd aan een nieuw box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement, met beoogde invoering per 2028 — al is de eindstemming in de Eerste Kamer daarover recent aangehouden. Meer hierover leest u in onze posts over de uitgestelde stemming in de Eerste Kamer en over het beoogde stelsel vanaf 2028. Wilt u alvast een indicatie van uw eigen box 3-situatie? Gebruik onze box 3-tool.

Veelgestelde vragen

Wat is de collectieve beslissing van 17 juli 2026?
Op 17 juli 2026 besliste de Belastingdienst collectief over alle verzoeken binnen de procedure Massaal bezwaar plus: iedereen die over de jaren 2017 tot en met 2020 geen of te laat bezwaar maakte tegen zijn box 3-inkomen, heeft geen recht op rechtsherstel box 3. Zij mogen voor die jaren ook het formulier Opgaaf werkelijk rendement niet meer invullen.
Wie zijn 'niet-bezwaarmakers' in box 3?
Dat zijn belastingplichtigen die tussen 2017 en 2020 geen bezwaar (of te laat bezwaar) aantekenden tegen hun box 3-aanslag. Zij deden niet mee aan de massaalbezwaarprocedure die na het Kerstarrest van december 2021 tot compensatie leidde voor wie wél op tijd bezwaar had gemaakt.
Kan ik nog een verzoek indienen voor teruggave over 2017-2020?
Nee. De collectieve beslissing van 17 juli 2026 wijst dit soort verzoeken (verzoeken om ambtshalve vermindering) af voor de hele groep niet-bezwaarmakers. Een nieuw individueel verzoek voor de jaren 2017-2020 heeft geen kans van slagen, nu de Hoge Raad op 25 juni 2026 al oordeelde dat deze groep niet in dezelfde positie zit als mensen die wel bezwaar maakten.
Geldt dit ook voor mijn box 3-aanslag van 2021 of later?
Nee. De collectieve beslissing gaat alleen over de jaren 2017 tot en met 2020. Voor de jaren 2021 en later geldt de tegenbewijsregeling: ook zonder eerder bezwaar kunt u worden belast op basis van uw werkelijke rendement als dat lager is dan het forfaitaire rendement.
Ik weet niet zeker of ik destijds bezwaar heb gemaakt — hoe kom ik dat te weten?
Check uw eigen dossier via Mijn Belastingdienst of uw bewaarde correspondentie over de aanslagen 2017-2020. Heeft u destijds een bezwaarschrift ingediend of aangesloten bij de massaalbezwaarprocedure, dan bent u al gecompenseerd en raakt de collectieve beslissing van 17 juli 2026 u niet.
Bronnen: Belastingdienst — Collectieve beslissing procedure Massaal bezwaar plus (17 juli 2026) · Belastingdienst — Massaal bezwaar plus box 3 · Hoge Raad — actueel (uitspraak 25 juni 2026)

Kerndatums geverifieerd op belastingdienst.nl: collectieve beslissing 17 juli 2026, betreft belastingjaren 2017-2020, uitkomst "geen recht op rechtsherstel box 3" voor niet-bezwaarmakers. De onderliggende Hoge Raad-uitspraak van 25 juni 2026 wordt op de Belastingdienst-pagina zelf als bron genoemd; directe raadpleging van hogeraad.nl was op het moment van schrijven niet toegankelijk voor geautomatiseerd ophalen. Geen fiscaal advies — raadpleeg bij twijfel over uw eigen situatie een belastingadviseur. Laatst gecheckt: 22 juli 2026.
Voor de jaren ná 2020
Bekijk of tegenbewijs voor u nog loont

Voor box 3-jaren vanaf 2021 kunt u nog altijd uitgaan van uw werkelijke rendement als dat lager is dan het forfaitaire. Reken uw situatie door.

Naar de box 3-tool →

Privacy · Contact · Methodiek · Blog

© 2026 SlimBelast · Slimmer omgaan met uw belasting