Berekeningsmethodiek

Box 1 belast inkomen uit werk, eigen woning en aftrekposten. Voor 2026 gelden drie belastingschijven (jonger dan 67 jaar):

Voor AOW-gerechtigden geldt in schijf 1 een verlaagd tarief van 17,85%. De schijven zelf blijven gelijk.

Berekeningsvolgorde

• Bruto inkomen — uw salaris, winst uit onderneming of pensioen.
• Aftrekposten — zelfstandigenaftrek, MKB-vrijstelling, hypotheekrente, lijfrente, alimentatie, zorgkosten, giften, reisaftrek. Worden afgetrokken van het bruto inkomen.
• Belastbaar inkomen = bruto − aftrekposten + eigenwoningforfait.
• Bruto belasting = som van schijf-tarieven toegepast op belastbaar inkomen.
• Heffingskortingen (algemene heffingskorting + arbeidskorting + IACK) worden van de bruto belasting afgetrokken.
• Netto box 1 belasting = bruto belasting − heffingskortingen.

Eigenwoningforfait

Bij een eigen woning telt een fictief inkomen mee, gebaseerd op de WOZ-waarde. Voor 2026 geldt de volgende staffel:

De villatax-grens is per 2026 verhoogd van € 1.310.000 (2025) naar € 1.350.000. Boven die grens betaalt u over het meerdere een fors hoger tarief van 2,35%, waardoor het EWF voor zeer dure woningen snel oploopt.

Saldo eigen woning & Hillen-aftrek 2026

Het saldo eigen woning = aftrekbare hypotheekrente + aankoopkosten + oversluitkosten − eigenwoningforfait. Dit saldo kan positief (aftrekpost) of negatief (bijtelling) zijn:

• Saldo positief (rente > EWF): normale situatie, het saldo verlaagt uw belastbaar inkomen.
• Saldo negatief (EWF > rente, bijv. bij bijna-afgeloste hypotheek): er zou een bijtelling ontstaan, maar de Wet Hillen compenseert dit gedeeltelijk.

Bij de Wet Hillen wordt een groot deel van het verschil teruggegeven als aftrek. Sinds 2019 wordt deze aftrek echter geleidelijk afgebouwd. Het Belastingplan 2026 versnelt deze afbouw van 3,33% naar 4,8% per jaar:

Ter vergelijking: 2025 was 76,67%, en 2024 was 80,00%. De Hillen-aftrek verdwijnt volledig in 2041.

Tariefcorrectie aftrekposten 2026 (37,56% plafond)

Hypotheekrenteaftrek en bepaalde andere aftrekposten worden in 2026 maximaal aftrekbaar tegen 37,56% — ook als u in de hoogste schijf (49,50%) zit. Dit gebeurt via een tariefcorrectie: voor het deel van de aftrek dat in de 49,5%-schijf valt, telt de Belastingdienst 11,94% terug bij uw belasting.

De tariefcorrectie geldt voor de eigen-woning-aftrek (saldo eigen woning), partneralimentatie, specifieke zorgkosten boven drempel, giftenaftrek, ondernemersaftrek en MKB-winstvrijstelling. Lijfrente en reisaftrek vallen er niet onder — die blijven aftrekbaar tegen het volledige marginale tarief.

Bron Eigenwoningforfait 2026: Belastingdienst — Eigenwoningforfait · Bron Wet Hillen 2026: Belastingdienst — Aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld · Bron Tariefcorrectie 2026: Belastingdienst — Tariefsaanpassing aftrekposten bij hoog inkomen · TaxLive — Belastingschijven en tarieven 2026 · Wet IB 2001 art. 2.10 lid 2.

Naast uw maandsalaris zijn er meerdere componenten die uw bruto en netto inkomen beïnvloeden. Deze sectie legt uit hoe vakantiegeld, een 13e maand, bonussen, bijtelling voor de auto van de zaak, en onbelaste werkgeververgoedingen worden behandeld in onze calculator. Wilt u snel zien wat u netto overhoudt? Gebruik dan de bruto-netto calculator.

Vakantiegeld, 13e maand & bonus

Deze drie componenten vallen onder uw bruto loon en worden belast tegen hetzelfde tarief als uw reguliere salaris. Er is geen apart "bonustarief" in Nederland — alle uitkeringen worden via de loonheffing belast volgens uw inkomensschijf.

De calculator telt deze bedragen op bij uw basisloon en past dezelfde schijftarieven toe (35,75% / 37,56% / 49,50%). Heffings­kortingen (AHK, arbeids­korting, IACK) gelden ook over dit verhoogde inkomen.

Auto van de zaak — bijtelling

Wanneer u zakelijk een auto rijdt die ook privé wordt gebruikt (≥ 500 privé­kilometers per jaar), telt een percentage van de cataloguswaarde mee als loon in natura. Dit verhoogt uw belastbaar inkomen voor de berekening van inkomstenbelasting — maar u ontvangt dit bedrag niet als geld.

Eigen bijdrage

Een eigen bijdrage die u aan uw werkgever betaalt voor privégebruik wordt afgetrokken van de bijtelling, mits dit schriftelijk is vastgelegd. De bijtelling kan nooit onder nul uitkomen — bijdragen die de bijtelling overstijgen zijn niet aftrekbaar.

Hoe SlimBelast dit verwerkt

Onze calculator volgt deze methodiek:

1. Bijtelling wordt opgeteld bij uw bruto loon voor de belastingberekening;
2. Box 1 belasting wordt berekend over loon + bijtelling;
3. Voor uw netto besteedbaar inkomen trekken we de bijtelling weer af — u ontvangt namelijk alleen het werkelijk uitbetaalde loon;
4. De extra belasting is daarmee de werkelijke kost van privégebruik.

Onbelaste werkgever­vergoedingen

Sommige vergoedingen die uw werkgever betaalt zijn — binnen wettelijke grenzen — vrij van loonbelasting en sociale premies. Ze tellen niet mee bij uw bruto inkomen voor belastingberekening, maar wel bij wat u netto in handen krijgt.

De calculator berekent deze automatisch op basis van uw invoer:

Aftrekposten op bruto loon (pre-aftrek)

Verschillende premies en bijdragen worden door uw werkgever ingehouden vóórdat de loonbelasting wordt berekend. Deze verminderen uw belastbaar inkomen direct.

De calculator ondersteunt zowel jaar­bedragen als maand­bedragen via een toggle. Vult u maandbedragen in, dan worden deze automatisch met 12 vermenigvuldigd voor de jaarberekening.

Bron: belastingdienst.nl — Auto van de zaak · Onkosten­vergoedingen 2026

De expatregeling — in de wandelgangen nog vaak 30%-regeling genoemd — is een fiscale faciliteit voor werknemers die vanuit het buitenland naar Nederland zijn gerekruteerd voor specifieke deskundigheid die schaars is op de Nederlandse arbeidsmarkt. De werkgever mag tot 30% van het bruto loon belastingvrij uitkeren als vergoeding voor zogenaamde extraterritoriale kosten (verhuis-, woon-, en levenskosten gerelateerd aan de internationale verhuizing).

Hoe werkt het in de praktijk?

De afgesproken bruto vergoeding wordt op de loonstrook gesplitst in twee componenten:

• 70% belast loon — onderhevig aan de gebruikelijke Box 1 inkomstenbelasting (35,75% / 37,56% / 49,50%)
• 30% onbelaste vergoeding — als belastingvrije compensatie voor extraterritoriale kosten

De werknemer ontvangt nog steeds het volledige bruto bedrag, maar betaalt veel minder belasting. Bij hogere inkomens kan dit per jaar duizenden euro's schelen.

Voorwaarden 2026

Salarisnormen 2026

Het belastbaar loon (de 70%-component na 30%-aftrek) moet boven een minimum salarisnorm blijven, anders vervalt het recht op de regeling voor dat jaar:

De master-titel moet door het IDW (Internationale Diploma Waardering) zijn erkend of vooraf door de Belastingdienst zijn goedgekeurd.

Maximumbedrag — Balkenende-norm

Sinds 2024 geldt een cap: het loon waarover de 30% wordt berekend, is gemaximeerd op de zogenaamde WNT-norm (Wet Normering Topinkomens), in 2026 vastgesteld op € 262.000. Hieruit volgt dat de maximale belastingvrije vergoeding € 78.600 per jaar bedraagt (30% × € 262.000). Inkomen boven dat bedrag is volledig belast tegen de gebruikelijke schijftarieven.

Wat valt wèl onder de 30%-grondslag?

Het reguliere loon en de meeste loon­componenten:

• ✓ Bruto basisloon
• ✓ Vakantiegeld (8%)
• ✓ 13e maand
• ✓ Bonussen / eindejaarsuitkering
• ✓ Bijtelling auto van de zaak

Wat valt NIET onder de 30%-grondslag?

• ✗ Werkgevers­bijdrage pensioen­premies
• ✗ Ontslagvergoedingen / transitievergoeding
• ✗ Winst uit onderneming (alleen werknemers­loon kwalificeert)

Veranderingen 2027 — vooruitzicht

Voor wie sinds 1 januari 2024 of later instroomt, wordt het percentage per 1 januari 2027 verlaagd van 30% naar 27%. Tegelijk worden de salarisnormen extra verhoogd (bovenop de jaarlijkse indexering). Werknemers die vóór 2024 al de regeling toepasten, behouden 30% voor de hele resterende looptijd (overgangsrecht).

Het eerder aangekondigde "30/20/10-systeem" (waarbij het percentage in stappen zou aflopen tijdens de 5-jarige looptijd) is per 2025 teruggedraaid. Voor 2025 en 2026 geldt het volledige vlakke 30%-tarief gedurende de hele looptijd.

Partieel buitenlandse belastingplicht (vervalt 2026)

Voorheen konden 30%-regeling gebruikers kiezen voor de "partial non-resident" status, waardoor hun box 2 (aanmerkelijk belang) en box 3 (vermogen) buitenlandse bezittingen niet belast werden in Nederland. Deze faciliteit is per 1 januari 2025 afgeschaft. Voor wie eind 2023 al de regeling toepaste geldt nog overgangsrecht tot 31 december 2026 — daarna geen vrijstelling meer.

De calculator past geen partial non-resident status toe; alle vermogen wordt gewoon meegenomen in box 3.

Hoe past de calculator dit toe?

Activeert u de toggle "Expatregeling (30%-ruling)" in de calculator, dan:

1. Berekent de tool de 30%-vrijstelling: min(bruto, € 262.000) × 0,30
2. Test of het belastbare deel (70%) boven uw salarisnorm uitkomt; zo niet, dan verlaagt het de vrijstelling tot precies de norm wordt geraakt en toont een waarschuwing
3. Berekent Box 1 belasting alleen over het belastbare deel
4. Bij netto cashflow telt het de 30%-vergoeding wèl mee als ontvangen geld (in tegenstelling tot bijtelling, dat fictief inkomen is)
5. Werkt zowel voor Partner 1 als Partner 2 (beide kunnen onafhankelijk de regeling hebben)

Bron: belastingdienst.nl — 30%-regeling · business.gov.nl — Expat scheme · government.nl — 30% facility

Box 2 belast inkomen uit aanmerkelijk belang (≥5% aandelen in een vennootschap). Twee schijven in 2026:

Wat valt onder Box 2?

Dividenduitkeringen uit uw eigen BV, verkoopwinst op aandelen waarin u aanmerkelijk belang heeft, en andere voordelen uit aanmerkelijk belang.

Fiscale partners

Box 2-inkomen is een gemeenschappelijk inkomensbestanddeel: fiscale partners mogen het onderling verdelen in hun aangifte. De € 68.843-grens geldt per persoon. Bij optimale 50/50 verdeling kunnen partners samen tot € 137.686 (2 × € 68.843) tegen het lage tarief van 24,5% laten belasten — dat scheelt tot € 4.526 ten opzichte van alles bij één persoon.

Bron: Belastingplan 2026 — Belastingdienst — Inkomen uit aanmerkelijk belang · Wet inkomstenbelasting 2001 art. 2.12 / 4.13

Box 3 belast vermogen op basis van een fictief rendement. Het belastingtarief is 36% over dat fictieve rendement.

Forfaitaire rendementen 2026

Spaargeld en schulden worden begin 2027 definitief vastgesteld op basis van de werkelijke gemiddelde rente.

Heffingsvrij vermogen 2026

• Alleenstaand: € 59.357
• Fiscaal partner: € 118.714 (per persoon € 59.357)
• Schuldendrempel: € 3.800 alleenstaand / € 7.600 partners (drempel mag niet worden afgetrokken)

Berekening — 6 stappen

• Bepaal totale bezittingen (spaar + beleggingen + vastgoed + crypto) op peildatum 1 januari 2026.
• Trek aftrekbare schulden af (boven drempel).
• Trek heffingsvrij vermogen af → grondslag sparen en beleggen.
• Bereken fictief rendement per categorie (1,28% spaar, 6% overig).
• Bepaal aandeel in rendementsgrondslag en belastbaar rendement.
• Belasting = 36% × belastbaar rendement.

Tegenbewijsregeling

Sinds 2024 kunt u kiezen voor belasting over uw werkelijke rendement als dat lager is dan het forfait. Dit is wettelijk vastgelegd in de Wet tegenbewijsregeling box 3 (Hoge Raad-arresten 6 juni 2024).

Groenbeleggen

Extra vrijstelling voor groene beleggingen tot € 26.715 (alleenstaand) / € 53.430 (partners), plus 0,1% heffingskorting (was 0,7% in 2024). De heffingskorting wordt vermenigvuldigd met de vrijstelling, niet met de werkelijke inleg.

Bron: Belastingdienst — belastingdienst.nl/box-3

Algemene heffingskorting (AHK)

Het verzamelinkomen is de som van box 1, box 2 én box 3 (na verliesverrekening). Sinds 2025 telt dus ook box 2- en box 3-inkomen mee voor de AHK-afbouw — niet alleen box 1.

Arbeidskorting

Korting voor inkomen uit werk, met opbouw en afbouw:

Inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK)

Voor ouders met kinderen jonger dan 12 jaar én een arbeidsinkomen ≥ € 6.239:

Partnerregel: de IACK is er alleen voor wie geen fiscale partner heeft, óf minder arbeidsinkomen heeft dan de partner (de minstverdienende). Per huishouden wordt de korting dus maximaal één keer toegekend — in de calculator automatisch aan de partner met het laagste arbeidsinkomen. Eén verdiener met een partner zonder arbeidsinkomen krijgt géén IACK.

Bron: Belastingdienst Tarieven 2026, KVK Belastingtarieven 2026

Zelfstandigenaftrek

€ 1.200 in 2026 (was € 2.470 in 2025). Voorwaarde: minimaal 1.225 uur per kalenderjaar in eigen onderneming (urencriterium).

Startersaftrek

Extra € 2.123 bovenop zelfstandigenaftrek. Maximaal 3× toepasbaar in eerste 5 jaar van ondernemerschap.

MKB-winstvrijstelling

Geen urencriterium nodig (in tegenstelling tot zelfstandigenaftrek). De formule volgt een vaste volgorde:

1. Bepaal de winst uit onderneming (omzet minus zakelijke kosten);
2. Trek de investeringsaftrek (KIA) af — die verlaagt de winst vóór de ondernemersaftrek;
3. Trek de zelfstandigenaftrek (€ 1.200) af;
4. Trek eventueel de startersaftrek (€ 2.123) af — alleen voor nieuwe ondernemers, max 3× in 5 jaar;
5. Bereken 12,7% over wat overblijft = MKB-winstvrijstelling.

Belangrijk: de MKB-winstvrijstelling valt onder de tariefcorrectie 11,94%. Voor het deel dat in de top-schijf (49,50%) afgetrokken wordt, telt de Belastingdienst 11,94% terug, waardoor het maximale aftrektarief 37,56% blijft. Dit geldt ook voor zelfstandigenaftrek en startersaftrek.

Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)

De KIA stimuleert ondernemers om te investeren in bedrijfsmiddelen. De hoogte hangt af van het totale investeringsbedrag in een kalenderjaar. Bron: Belastingdienst — Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek 2026.

De KIA verlaagt uw winst rechtstreeks in box 1 — niet via tariefcorrectie. Bij verkoop van een bedrijfsmiddel binnen 5 jaar geldt de desinvesteringsbijtelling.

Hypotheekrenteaftrek & eigenwoningregeling

De hypotheekrente voor uw eigen woning (hoofdverblijf) is in 2026 aftrekbaar tegen maximaal 37,56%. Vanaf de tweede schijf wordt de aftrek dus niet meer tegen 49,5% verrekend. De netto aftrek = aftrekbare hypotheekrente − eigenwoningforfait.

Wanneer is de rente aftrekbaar?

Voor hypotheken afgesloten na 1 januari 2013 geldt de eis dat de schuld binnen 30 jaar volledig moet worden afgelost (annuïtair of lineair). Aflosvrije delen die niet onder het overgangsrecht vallen, vallen automatisch in box 3 als schuld — daar geldt geen renteaftrek, maar de schuld vermindert wel uw belastbaar vermogen.

Aankoopkosten woning (eenmalig aftrekbaar)

In het jaar van aankoop zijn een aantal kosten aftrekbaar in box 1 — eenmalig en volledig. Deze worden vaak vergeten en kunnen honderden tot duizenden euro's belastingvoordeel opleveren.

Wel aftrekbaar

Niet aftrekbaar

Belangrijk om te weten: notariskosten leveringsakte (de overdracht zelf), overdrachtsbelasting (2% woning, 10,4% beleggingspand), makelaarskosten, en verbouwings- of renovatiekosten zijn niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting.

Oversluitkosten

Als u uw hypotheek oversluit (bijv. naar lagere rente of andere bank) zijn de bijbehorende eenmalige kosten aftrekbaar in het jaar van betaling.

Box 1 → Box 3 hypotheek-verschuiving

Voor sommige situaties kan het voordeliger zijn om uw hypotheek fiscaal te verplaatsen van box 1 naar box 3. Dit is een geavanceerde optimalisatie die specifieke voorwaarden kent en altijd medewerking van uw bank vereist.

Wanneer is dit voordelig?

Het verschil zit in de fiscale behandeling:

• Box 1: Renteaftrek tegen maximaal 37,56% (in 2026). Voordeel = betaalde rente × 37,56%.
• Box 3: Schuld vermindert belastbaar vermogen. Voordeel = schuld × forfaitair schuldenrendement (2,70%) × box 3 tarief (36%).

Indicatieve voordeel-vergelijking bij hypotheek van € 300.000:

Conclusie: bij een gewone marktrente blijft box 1 vrijwel altijd voordeliger. Box 3 wordt pas interessanter bij zeer lage rente óf wanneer de aftrek in box 1 op een lager tarief plaatsvindt door de 37,56% cap.

Drie wettelijke voorwaarden

Een bestaande eigenwoningschuld kan niet zomaar naar box 3 verhuizen. De schuld is namelijk causaal verbonden met de financiering van uw eigen woning. Voor het wel mogelijk te maken gelden drie voorwaarden:

1. De hypotheek moet ná 1 januari 2013 zijn afgesloten — anders valt deze onder het overgangsrecht en blijft het causaal verband intact, zelfs bij oversluiten ("substitutie").
2. De aflossingsverplichting moet schriftelijk worden geschrapt door bijvoorbeeld de aflossingstermijn te verlengen tot meer dan 30 jaar of (een deel van) de hypotheek aflossingsvrij te maken.
3. Uw bank moet meewerken — u kunt dit niet eenzijdig regelen. Voor leningen bij uw eigen BV is dit eenvoudiger: de contractuele aflossingsplicht schrappen volstaat (Kennisgroepstandpunt Belastingdienst).

Let op: als de aflossing op een hypotheek ná 2013 twee jaar achterloopt, schuift de lening automatisch per 1 januari van het tweede jaar naar box 3. Dit kan dus ook ongewenst gebeuren bij betalingsachterstand.

Bron: Belastingdienst — Eigen woning · Kennisgroep KG:051:2023:22 · Wet IB 2001 art. 3.119a

Lijfrentepremie & jaarruimte 2026

Inleg op een lijfrenteproduct (verzekering, bankspaarrekening of beleggingsrekening) is aftrekbaar in box 1, mits binnen uw jaarruimte en eventueel reserveringsruimte.

Officiële formule (Wet IB 2001 art. 3.127)

Wat is Factor A?

Factor A is het bedrag dat u in een bepaald jaar aan pensioenrechten heeft opgebouwd via uw werkgever. U vindt dit op uw UPO (Uniform Pensioen Overzicht) of op mijnpensioenoverzicht.nl. Voor ZZP'ers zonder werkgeverspensioen is Factor A = € 0.

Belangrijk: Factor A toont de totale pensioenopbouw in een jaar, ongeacht wie de premie heeft betaald. Of de inleg nu volledig door uw werkgever wordt gedaan, gedeeltelijk door u als werknemers­bijdrage, of in een andere verdeling — het maakt voor de jaarruimte­berekening geen verschil. De Belastingdienst kijkt alleen naar wat er aan pensioenrecht is opgebouwd, niet wie ervoor betaalde.

De vermenigvuldiger 6,27 is een wettelijke factor (Wet IB 2001) die de pensioenaangroei omrekent naar de fiscale ruimte die u nog overhoudt. Hoe hoger uw pensioenopbouw, hoe lager uw resterende jaarruimte voor lijfrente.

Belangrijke kerngetallen 2026

Hoe onze tool dit berekent

De calculator gebruikt twee modi voor lijfrente:

• Eenvoudig invullen — vul direct het bedrag dat u stort. De tool checkt of dit binnen het wettelijk maximum (€ 35.589) past en berekent uw belastingvoordeel.
• Bereken mijn jaarruimte — uitklapbare sectie waarin u uw inkomen 2025 én Factor A van uw UPO invult. De tool berekent uw exacte jaarruimte (rekening houdend met werkgeverpensioen) en kunt u met één klik invullen als premie.

Voor de berekening van de aftrek hanteert de tool als plafond het minimum van uw opgegeven storting en de wettelijke maximum jaarruimte. De daadwerkelijke ruimte met factor A wordt apart berekend in de uitklapbare sectie.

Bron: Belastingdienst — Jaarruimte berekenen · Kennisgroep Belastingdienst KG:070:2024:3 · Wet IB 2001 art. 3.127

Specifieke zorgkosten

Niet-vergoede zorgkosten zijn aftrekbaar boven een drempel die afhangt van uw drempelinkomen (= verzamelinkomen vóór persoonsgebonden aftrek). Voor 2026 geldt de volgende staffel:

Belangrijk bij fiscaal partners: de drempel wordt berekend op het gezamenlijk drempelinkomen (dus optelling van P1 + P2 vóór PGA), niet per partner afzonderlijk. Het bedrag boven de drempel mag vervolgens vrij worden verdeeld.

Verhoging specifieke zorgkosten bij laag inkomen: als het (gezamenlijk) drempelinkomen ≤ € 41.123 is, mag u uw zorgkosten verhogen vóór de drempelberekening:

De verhoging geldt voor medicijnen, hulpmiddelen, vervoerskosten naar medische hulp, kleding/beddengoed bij ziekte, extra gezinshulp en dieetkosten. Niet voor genees- en heelkundige hulp en reiskosten ziekenbezoek.

Wat is wel/niet aftrekbaar:

• ✓ Aftrekbaar: medicijnen op recept, medische hulpmiddelen, dieetkosten op artsverklaring (vaste bedragen tabel Belastingdienst), vervoer naar arts/ziekenhuis, extra gezinshulp bij ziekte, woningaanpassingen bij handicap.
• ✗ Niet aftrekbaar: eigen risico zorgverzekering, premies zorgverzekering, brillen/contactlenzen, meeste tandartsbehandelingen, fysiotherapie zonder vergoeding, bevallingskosten.

De aftrek valt onder de tariefcorrectie 11,94% (zie sectie Eigenwoningforfait): voor het deel dat in de top-schijf wordt afgetrokken, wordt 11,94% teruggepakt.

Bron: Belastingdienst — Drempelbedrag voor aftrek van specifieke zorgkosten · Belastingdienst — Welke zorgkosten kunt u aftrekken · Belastingdienst Aangiftehandleiding 2026 — H17 Aftrek specifieke zorgkosten · Wet IB 2001 art. 6.20.

Giftenaftrek

Voor 2026 worden twee soorten giften apart behandeld, met elk eigen regels. Beide vallen onder de tariefcorrectie 11,94%.

Gewone giften (eenmalig of niet vastgelegd):

Bij fiscaal partners worden drempel en maximum berekend op het gezamenlijk drempelinkomen. Alleen aan ANBI- of SBBI-erkende instellingen.

Periodieke giften (notarieel of via overeenkomst, minimaal 5 jaar vastgelegd):

Geen drempel, maar wel een maximum van € 1.500.000 per huishouden in 2026 (en 2025). In 2024 gold tijdelijk een lager plafond van € 250.000; daarvóór was periodieke-giftenaftrek onbeperkt.

Bron: Belastingdienst — Giften aftrekken · Belastingdienst — Voorwaarden aftrek periodieke giften · Belastingdienst Aangiftehandleiding 2026 — H16 Aftrek giften · Wet IB 2001 art. 6.32–6.40.

Partneralimentatie (aan ex-partner)

Betaalde alimentatie aan een ex-partner is volledig aftrekbaar in box 1, zonder drempel of maximum. Bij de ontvanger telt het mee als belast inkomen. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar.

Ook deze aftrek valt onder de tariefcorrectie 11,94%: het maximale aftrektarief is in 2026 dus 37,56%.

Bron: Belastingdienst — Partneralimentatie betalen aan ex-partner · Belastingdienst — Aangifte alimentatie met fiscale partner · Wet IB 2001 art. 6.3.

Reisaftrek openbaar vervoer

Voor woon-werkverkeer met OV, minimaal 10 km enkele reis en 40+ reisdagen per jaar. Vaste bedragen in staffel naar afstand:

Bedragen 2026 voor wie ≥ 4 dagen per week reist; bij minder reisdagen geldt een evenredig lager bedrag (¾, ½ of ¼).

Bron: Belastingdienst — Aftrek voor reiskosten openbaar vervoer

Wanneer u en uw partner het hele jaar als fiscale partners kwalificeren, mag u bepaalde inkomsten en aftrekposten in elke verhouding tussen u beiden verdelen — als het totaal maar 100% blijft. Een slimme verdeling kan honderden tot duizenden euro's per jaar besparen, zonder dat er iets aan uw werkelijke financiën verandert.

De Belastingdienst biedt sinds 2025 zelf een algoritme dat een optimaal verdeelvoorstel doet in de online aangifte (OLAV). Onze calculator doet hetzelfde, maar geeft u vooraf inzicht in de verdeling én legt uit waarom die optimaal is.

Wanneer bent u fiscaal partner?

U bent in 2026 fiscale partners als u aan minstens één van de volgende voorwaarden voldoet:

• U bent getrouwd of hebt een geregistreerd partnerschap;
• U woont samen op hetzelfde adres in de BRP en heeft een notarieel samenlevingscontract;
• U heeft samen een kind erkend, of bent samen eigenaar van een woning, of staat samen op een pensioenregeling;
• U woont samen op hetzelfde adres met een minderjarig kind van een van u beiden;
• U was het voorgaande kalenderjaar al fiscaal partner.

Voldoet u alleen voor een deel van het jaar? Dan kunt u in de aangifte ervoor kiezen om voor het hele jaar als fiscale partners te worden beschouwd. Dit is bijna altijd voordeliger.

Wat mag u verdelen?

• Saldo eigen woning (hypotheekrente − eigenwoningforfait, eventueel + Hillen-aftrek);
• Grondslag sparen en beleggen (box 3 vermogen, na heffingsvrij vermogen);
• Persoonsgebonden aftrek: zorgkosten boven drempel, giften boven drempel, partneralimentatie aan ex;
• Aanmerkelijk-belang-inkomen (box 2 dividenden);
• Restant persoonsgebonden aftrek uit voorgaande jaren.

Wat u niet mag verdelen: loon, pensioen, winst uit onderneming, lijfrente-aftrek, ingehouden loonheffing en kansspelbelasting.

Bron: Belastingdienst — Fiscaal partnerschap · Belastingdienst Aangiftehandleiding 2026 — H1 Fiscaal partnerschap · Belastingdienst — Algoritme Optimale verdeling tussen fiscale partners · Wet IB 2001 art. 1.2 en art. 2.17.

De drie effecten waardoor verdelen voordeel oplevert

Onze calculator zoekt het optimum door drie fiscale mechanismen tegelijk af te wegen:

1. AHK-afbouw effect — De algemene heffingskorting bouwt tussen € 29.736 en € 78.426 verzamelinkomen af met 6,40% per euro extra inkomen (3,195% voor AOW'ers). Aftrek bij een partner in de afbouwzone verlaagt dáár het verzamelinkomen, wat de AHK doet stijgen — een extra voordeel bovenop het aftrektarief, oplopend tot effectief 43,96% in plaats van 37,56%.
2. Tariefcorrectie 11,94% — Aftrek bij een partner met inkomen boven € 78.426 wordt voor het toptariefdeel teruggepakt met 11,94%. Aftrek dáár plaatsen levert maximaal 37,56% op (en niet 49,50% zoals oude vuistregels suggereren).
3. Box 3 progressie & heffingsvrij vermogen — Het heffingsvrij vermogen wordt gegarandeerd benut bij beide partners (€ 59.357 elk, samen € 118.714). Bij asymmetrische vermogensverdeling kan slim verdelen ervoor zorgen dat de schuldendrempel én het heffingsvrij vermogen optimaal benut worden.

6.1 — Vrije toedeling box 3 vermogen

De volledige grondslag sparen en beleggen (totaal vermogen − schulden − heffingsvrij vermogen) mag u in elke verhouding tussen u en uw partner verdelen. Onze calculator berekent eerst de huishoudelijke grondslag en biedt vervolgens een schuif waarmee u de verdeling kunt aanpassen.

Bron: Belastingdienst — Vermogen verdelen tussen fiscale partners · Belastingdienst — Heffingsvrij vermogen · Wet IB 2001 art. 2.17 lid 2.

6.2 — Vrije toedeling saldo eigen woning

Het saldo eigen woning wordt eerst op huishoudensniveau berekend (hypotheekrente − EWF, eventueel + Hillen-aftrek) en mag daarna vrij worden verdeeld. Beide partners moeten in hun aangifte dezelfde verdeling opgeven.

De optimale verdeling hangt af van twee tegengestelde effecten:

• Bij een aftrekpost (rente > EWF, normaal): plaats bij voorkeur bij de partner met inkomen tussen € 29.736 en € 78.426 — het AHK-effect levert daar tot 6,40% extra voordeel op, en er is geen tariefcorrectie omdat het inkomen onder de top-schijf blijft.
• Bij een bijtelling (Hillen-situatie, EWF > rente): plaats bij voorkeur bij de partner met het laagste marginale tarief, omdat de bijtelling daar minder belasting kost.

Bron: Belastingdienst — Eigen woning · Belastingdienst — Wet Hillen 2026 · Belastingdienst — Tariefsaanpassing 2026 · Wet IB 2001 art. 3.110–3.123.

6.3 — Vrije toedeling persoonsgebonden aftrek

Voor zorgkosten, giften en partneralimentatie geldt: de drempel wordt berekend op het gezamenlijk drempelinkomen (P1 + P2 verzamelinkomen vóór PGA). Het bedrag boven de drempel mag vervolgens per post in elke verhouding worden verdeeld.

Onze calculator biedt drie aparte schuiven — één per post — omdat elk een eigen optimum kan hebben. Voorbeeld: zorgkosten optimaal bij P2 (afbouwzone), maar partneralimentatie optimaal bij P1 (geen tariefcorrectie nadeel als P1 onder € 78.426 zit).

De solver test 21 × 21 × 21 = 9.261 combinaties (wanneer alle drie posten relevant zijn) en kiest de combinatie met de laagste totale belasting voor het huishouden.

Bron: Belastingdienst — Gezamenlijk drempelinkomen zorgkosten · Belastingdienst — Samen aangifte doen met fiscaal partner · Wet IB 2001 art. 6.1 lid 2 en art. 6.20.

De solver — hoe vinden we het optimum?

Voor elke vrije toedeling-post test onze calculator 21 verdelingen (van 0% naar 100% in stappen van 5%) en herberekent telkens de volledige huishoudens-belasting. De combinatie met de laagste totale belasting wordt aangeboden als suggestie. De berekening duurt minder dan een seconde en gebeurt volledig in uw browser — geen data verlaat uw apparaat.

De solver houdt bij de optimalisatie expliciet rekening met:

• Schijftarieven box 1 per partner (35,75% / 37,56% / 49,50%);
• AHK-afbouw 6,40% per euro tussen € 29.736 en € 78.426 verzamelinkomen;
• Tariefcorrectie 11,94% voor het deel boven € 78.426;
• Hillen-aftrek 71,867% bij negatief saldo eigen woning;
• Heffingsvrij vermogen € 59.357 per partner in box 3.

De solver vindt een lokaal optimum binnen de 5%-stappen. In zeldzame gevallen kan een fijnere stapgrootte (bijv. 1%) nog enkele euro's extra opleveren — maar voor de meeste situaties is een 5%-resolutie ruim voldoende en levert het zoeken naar een fijner optimum geen meetbaar verschil meer op.

De optimalisatie-tips staan gesorteerd op geschatte jaarlijkse besparing — het bedrag dat een regeling u naar schatting per jaar oplevert op basis van uw invoer. Het hoogste bedrag staat bovenaan.

Maar het hoogste bedrag is niet automatisch de makkelijkste of beste keuze. Daarom toont elke tip naast het bedrag twee kenmerken in mensentaal, zodat u kunt afwegen wat bij uw situatie past:

1. Inspanning — hoeveel moeite kost het?

• Laag — direct zelf te regelen, bijvoorbeeld een aftrekpost claimen in uw aangifte.
• Midden — wat uitzoekwerk of een product kiezen, bijvoorbeeld een lijfrente afsluiten.
• Hoog — vraagt opzet, een notaris, administratie of terugkijken in oude aangiften — bijvoorbeeld een BV-structuur of de reserveringsruimte (10 jaar terug).

2. Geld — wat gebeurt er met uw geld?

• Blijft beschikbaar — u houdt vrije toegang tot uw geld.
• Deels vastgezet — een deel komt vast te zitten, bijvoorbeeld binnen een BV.
• Vast tot pensioen — het geld is geblokkeerd tot uw AOW-/pensioenleeftijd, bijvoorbeeld bij een lijfrente.
• Uit uw vermogen — het bedrag verlaat uw vermogen, bijvoorbeeld bij een gift of schenking.

Voorbeeld

De geschatte besparing en de kenmerken zijn indicatieve richtlijnen op basis van algemene kenmerken van een regeling — geen persoonlijk fiscaal of financieel advies. Voor uw specifieke situatie kan een fiscalist nuanceren wat hier in algemene termen wordt weergegeven.

De Belastingdienst hanteert twee grenzen die bepalen of een berekend bedrag daadwerkelijk wordt opgelegd of uitbetaald. Onder deze grenzen vindt geen incasso of uitbetaling plaats. Deze calculator toont wel het berekende bedrag en geeft een waarschuwing als het onder de aanslaggrens valt.

Aanslaggrens — minimum te-betalen bedrag

Als u na uw aangifte minder moet bijbetalen dan de aanslaggrens, wordt er geen aanslag opgelegd (een zogenoemde nihilaanslag). U bent dan ook geen belasting schuldig.

Teruggaafgrens — minimum uit te betalen bedrag

Als de Belastingdienst u geld zou moeten teruggeven onder de teruggaafgrens, wordt er niets uitbetaald. Aangifte doen heeft dan voor de teruggave geen zin.

Drie belangrijke uitzonderingen

1. Voorlopige aanslag waarop u al moest betalen

Had u in de loop van het belastingjaar een voorlopige aanslag waarop u maandelijks moest betalen? Dan geldt de aanslaggrens niet meer. Elk verschil tussen voorlopige en definitieve aanslag moet u dan betalen, ook als dat onder € 58 blijft.

2. Voorlopige teruggaaf gedurende het jaar

Heeft u maandelijks geld teruggekregen via een voorlopige aanslag (bijvoorbeeld door hypotheekrenteaftrek)? Dan rekent de Belastingdienst de bruto-belasting tegen de aanslaggrens, niet het netto verschil. Het bedrag dat u maandelijks ontving, telt niet mee bij de berekening.

3. Samentelregel: alle boxen

De aanslaggrens werkt op het totaal van box 1, 2 en 3 — niet per box. Als u in elk van de drie boxen € 30 moet betalen (totaal € 90), dan gaat dat boven de grens en moet u de volle € 90 betalen.

Calculator-toepassing

Onze calculator toont een groene info-melding bij het eindresultaat als uw te-betalen-bedrag (alle boxen samen) onder de aanslaggrens van € 58 valt. De waarschuwing vermeldt expliciet de uitzondering voor wie een voorlopige aanslag had — zodat u niet ten onrechte denkt dat u niets hoeft te betalen.

Belangrijk: de calculator verlaagt het berekende bedrag niet automatisch naar € 0. Het berekende bedrag is fiscaal correct; of u het ook moet betalen, hangt af van uw voorlopige aanslag-situatie die de calculator niet kan kennen.

Bron: belastingdienst.nl — Definitieve aanslag inkomstenbelasting · belastingdienst.nl — Moet ik aangifte doen?

Wet- en regelgeving

• Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001) — geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl
• Rijksoverheid — Belastingplan 2026 — wetsvoorstel + parlementaire behandeling
• Belastingdienst Aangiftehandleiding 2026 — alle 28 hoofdstukken

Box 1 — werk, woning & aftrekposten

• Belastingdienst — Schijven en heffingskortingen 2026
• Belastingdienst — Eigen woning
• Belastingdienst — Wet Hillen 2026 (71,867%)
• Belastingdienst — Tariefsaanpassing aftrekposten 2026 (11,94%)
• Belastingdienst — Tariefsaanpassing eigen woning specifiek
• Kennisgroep KG:051:2023:22 — Eigenwoningschuld naar box 3 en terug
• Belastingdienst — Jaarruimte lijfrente 2026
• Kennisgroep KG:070:2024:3 — Jaarruimte & pensioenopbouw

Box 2 — aanmerkelijk belang

• Belastingdienst — Aanmerkelijk belang (box 2)

Box 3 — sparen & beleggen

• Belastingdienst — Box 3 vermogen
• Belastingdienst — Heffingsvrij vermogen
• Belastingdienst — Vermogen verdelen tussen fiscale partners
• Belastingdienst — Tegenbewijsregeling box 3

Persoonsgebonden aftrek

• Belastingdienst — Aftrek zorgkosten
• Belastingdienst — Drempelbedrag specifieke zorgkosten
• Belastingdienst — Giften aftrekken
• Belastingdienst — Partneralimentatie aan ex-partner

Fiscaal partnerschap & vrije toedeling

• Belastingdienst — Fiscaal partnerschap
• Belastingdienst Aangiftehandleiding 2026 — H1 Fiscaal partnerschap
• Belastingdienst — Samen aangifte doen
• Belastingdienst Algoritmeregister — Optimale verdeling tussen fiscale partners

Aanvullende fiscale analyses

• TaxLive — Belastingschijven en tarieven 2026
• KVK — Belastingtarieven 2026
• Consumentenbond — Eigenwoningforfait 2026
• De Hypotheker — Belastingplan 2026

Verantwoording berekeningen

Alle berekeningen volgen de officiële methodiek van de Belastingdienst zoals beschreven in de aangiftehandleiding 2026 (28 hoofdstukken). Tarieven en bedragen zijn ontleend aan het Belastingplan 2026 zoals aangenomen door de Tweede Kamer. De vrije toedeling-functionaliteit (sectie 6) volgt het stappenplan dat ook in de online aangifteomgeving (OLAV) van de Belastingdienst wordt gehanteerd.

Voor box 3 worden voorlopige forfaits gebruikt zoals bekendgemaakt in november 2025. De definitieve forfaits voor spaargeld en schulden worden in januari 2027 vastgesteld op basis van de werkelijke gemiddelde rente.

De berekeningen in onze calculator zijn gevalideerd via een geautomatiseerde testsuite van 101 fiscale scenario's, die continu draait bij elke wijziging in de tool.

Beperkingen van deze tool

• Deze calculator is indicatief; bedragen kunnen afwijken van uw definitieve aanslag.
• Specifieke regelingen (30%-regeling, BOR, doorschuifregeling, middelingsregeling) zijn niet meegenomen.
• Internationale aspecten (buitenlands inkomen, dubbele belasting, kwalificerend buitenlands belastingplichtige) vallen buiten scope.
• Box 2 verdeling tussen partners (dividend uit aanmerkelijk belang) is bewust niet ingebouwd — relevant alleen bij dividend > € 68.843.
• De solver vindt het optimum binnen 5%-stappen; in zeldzame gevallen kan een fijnere stapgrootte enkele euro's extra opleveren.
• Voor complexe situaties raadpleeg een gecertificeerd fiscalist of belastingadviseur.