Tweede woning en vakantiehuis: zo werkt box 3 in 2026

Wanneer valt uw tweede woning in box 3?

Zodra een woning niet uw hoofdverblijf is en u haar niet verhuurt, valt zij volgens de Belastingdienst in box 3 onder de categorie "2e woning" — onderdeel van de bredere groep "overige bezittingen", samen met aandelen, obligaties en crypto. Verhuurt u de woning wél, dan valt zij onder een andere categorie: "overige onroerende zaken" (zie verderop).

Voor beide categorieën geldt hetzelfde forfaitaire rendement: 6,00% in 2026 — het enige forfait dat al definitief vaststaat (de forfaits voor spaargeld en schulden zijn nog voorlopig).

Welke waarde geeft u aan?

Voor een tweede woning in Nederland is dat de WOZ-waarde, met als peildatum 1 januari van het jaar vóór het aangiftejaar. Voor de aangifte over 2026 gebruikt u dus de WOZ-beschikking met waardepeildatum 1 januari 2025. Staat de woning in het buitenland, dan geeft u de waarde in het economisch verkeer in onbewoonde staat aan, op diezelfde peildatum — bijvoorbeeld een taxatie of een vergelijkbare officiële waardering uit het land waar de woning staat.

Rekenvoorbeeld

Ter vergelijking: zonder het vakantiehuis (alleen de € 40.000 spaargeld) zou deze persoon niets betalen, want dat bedrag blijft ruim onder het heffingsvrij vermogen. Een tweede woning duwt veel mensen dus voor het eerst ín de box 3-heffing.

Verhuurt u de woning? Dan verandert er iets

Zodra u de woning (deels) verhuurt, valt zij niet meer onder "2e woning" maar onder "overige onroerende zaken" in de aangifte. De waardering kan dan afwijken van die van een niet-verhuurde tweede woning — onder meer door factoren die specifiek voor verhuurd vastgoed gelden. Twijfelt u onder welke categorie uw situatie valt, bijvoorbeeld bij gedeeltelijke verhuur via een platform, neem dan contact op met de Belastingdienst of een fiscalist voordat u aangifte doet.

De schuld telt ook mee

Heeft u een hypotheek of lening afgesloten voor de tweede woning? Die schuld verlaagt uw box 3-vermogen, maar niet volledig: alleen het deel van uw totale schulden boven de schuldendrempel van € 3.800 (€ 7.600 met fiscaal partner) telt mee, tegen een forfait van 2,70% (voorlopig, 2026). Let op: dit is iets anders dan de hypotheekrenteaftrek die u kent van uw hoofdwoning — die aftrek geldt alléén in box 1, niet voor een tweede woning.

Nieuw sinds 2026: de bijtelling eigen gebruik

Gebruikt u de tegenbewijsregeling om uw werkelijke rendement aan te geven in plaats van het forfait? Dan geldt sinds 2026 een extra regel: omdat u de woning zelf gebruikt in plaats van verhuurt, telt een bijtelling eigen gebruik mee bij het werkelijke rendement. U kiest zelf tussen twee methoden: de werkelijke huurwaarde (bijvoorbeeld via de huurprijscheck van de Huurcommissie), of een vast percentage van 5,06% van de WOZ-waarde, vermenigvuldigd met het aantal dagen eigen gebruik gedeeld door 365.

Zonder deze bijtelling zou eigen gebruik van de woning binnen de werkelijk-rendementmethode onbelast blijven, terwijl verhuur wél rendement oplevert. De regel zorgt dus voor gelijke behandeling tussen beide situaties.

Wilt u zien hoe het toekomstige stelsel op basis van werkelijk rendement (verwacht vanaf 2028) voor uw situatie zou uitpakken? Onze rekenhulp vermogensaanwasbelasting laat dat zien.