Specifieke zorgkosten — wat is het?
Zorgkosten die u zelf betaalt, en die niet door uw zorgverzekering worden vergoed, kunt u onder voorwaarden aftrekken in box 1. Dat heet de specifieke zorgkostenaftrek. Maar er zit een addertje onder het gras: er geldt een drempel, en de drempel is meestal hoger dan u denkt.
De drempel — afhankelijk van inkomen
Voor 2026 geldt de volgende staffel:
| Drempelinkomen | Zonder partner | Met fiscale partner |
|---|---|---|
| ≤ € 8.300 | € 166 (minimum) | € 332 (minimum) |
| € 8.300 – € 50.636 | 1,65% × inkomen | 1,65% × gezamenlijk inkomen |
| > € 50.636 | € 835 + 5,75% × surplus | € 1.671 + 5,75% × surplus |
Het drempelinkomen is uw verzamelinkomen vóór persoonsgebonden aftrek. Bij fiscale partners gaat het om het gezamenlijk drempelinkomen — niet per partner apart.
Voorbeeld: weinig aftrek bij fiscale partners
Zorgkosten huishouden € 1.500 (samen)
Drempel = € 1.671 (partners) + 5,75% × (€ 100.000 − € 50.636) = € 4.509
Aftrek = max(0, € 1.500 − € 4.509) = € 0 — kosten onder drempel.
Echter: als u alleenstaand zou zijn met inkomen € 60.000 en zelf de € 1.500 zorgkosten droeg:
Drempel = € 835 + 5,75% × (€ 60.000 − € 50.636) = € 1.373
Aftrek = € 1.500 − € 1.373 = € 127. Dat is €127 wel aftrekbaar.
Dit is een belangrijke nuance: bij fiscaal partnerschap met twee inkomens is de drempel vaak hoog. De aftrek werkt vooral als u significante zorgkosten heeft (meerdere honderden euro's per jaar) en/of een laag inkomen.
Verhoging bij laag inkomen
Goed nieuws voor mensen met een laag inkomen: bij gezamenlijk drempelinkomen ≤ € 41.123 mag u uw zorgkosten verhogen vóór de drempel:
- Niet-AOW (jonger dan AOW-leeftijd): kosten × 1,40 (40% verhoging)
- AOW-gerechtigd: kosten × 2,13 (113% verhoging)
De verhoging geldt voor: medicijnen, hulpmiddelen, vervoerskosten naar medische hulp, kleding/beddengoed bij ziekte, extra gezinshulp en dieetkosten. Niet voor genees- en heelkundige hulp en reiskosten ziekenbezoek.
Wat is wel aftrekbaar?
- Medicijnen op recept (dus niet zelfzorg)
- Medische hulpmiddelen die niet door zorgverzekering worden vergoed (orthopedische steunzolen, audicien, gehoorapparaten boven de basisvergoeding)
- Dieetkosten op artsverklaring (vaste bedragen volgens tabel Belastingdienst)
- Vervoer naar arts of ziekenhuis (€ 0,23 per km, of openbaar vervoer)
- Extra gezinshulp bij ziekte
- Aanpassingen aan woning bij handicap
- Kosten voor dyslexie-onderzoek bij kinderen tot 18 jaar
Wat is NIET aftrekbaar?
- Eigen risico zorgverzekering (€ 385 per jaar)
- Premies zorgverzekering (basis en aanvullend)
- Brillen en contactlenzen (los van montuur)
- Tandartsbehandelingen (uitzondering: zeer specialistische zorg met indicatie)
- Fysiotherapie zonder vergoeding
- Bevallingskosten
- Kraamzorg
- Wellness, fitness, alternatieve geneeswijzen
Wanneer loont aftrek?
Vier scenario's waarin specifieke zorgkostenaftrek écht waardevol is:
- Chronische ziekte met medicijnen — denk aan diabetes, MS, Crohn. Vaak honderden euro's per jaar aan medicijnen die boven de basisverzekering uitkomen.
- Aanpassing aan woning — eenmalig hoge kosten (badkamer, traplift, drempelvrij maken) drukken vaak boven de drempel.
- Mantelzorgsituatie — extra gezinshulp bij ziekte van partner of kind kan oplopen.
- Laag inkomen + AOW — met de 113% verhoging en vaak lage drempel komt aftrek snel in beeld.
Bewaar uw bewijsstukken
De Belastingdienst kan tot 5 jaar terug controleren. Bewaar:
- Recepten en bonnen van apotheek
- Facturen van hulpmiddelen
- Reisoverzicht naar arts/ziekenhuis (datum, afstand, doel)
- Artsverklaringen (voor dieetkosten, hulpmiddelen)
- Bewijsstukken van extra gezinshulp
Zonder bewijsstukken kan de Belastingdienst de aftrek bij controle terugdraaien — met rente en eventuele boete.
Wilt u uw eigen optimalisaties zien?
Onze gratis calculator scant 26+ aftrekposten en optimalisaties voor uw persoonlijke situatie. Binnen 5 minuten.
Start gratis berekening →Cijfers 2026 (Belastingdienst.nl): basisdrempel € 166 (zonder partner) / € 332 (met partner); inkomensgrens verhoging € 41.123; verhogingspercentage 40% onder AOW-leeftijd, 113% boven. Laatst gecheckt: 9 mei 2026.