Wat is de startersaftrek precies?
De startersaftrek is een verhoging van de zelfstandigenaftrek voor zzp'ers en andere IB-ondernemers die net beginnen. U mag het bedrag van € 2.123 maximaal drie keer in de eerste vijf jaar van uw bedrijf aftrekken van uw winst, mits u voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar én in één van de vijf voorgaande jaren géén ondernemer was. De aftrek wordt automatisch toegepast tijdens de aangifte inkomstenbelasting via het onderdeel 'Ondernemersaftrek' — u hoeft hem niet apart aan te vragen.
Concreet: voor een startende zzp'er met winst rond € 50.000 levert de startersaftrek in 2026 ongeveer € 700 aan netto belastingvoordeel op (afhankelijk van het tarief in de eerste schijf, de MKB-winstvrijstelling en de heffingskortingen). Niet wereldschokkend, maar in een eerste jaar waarin u nog buffers opbouwt is dat wel een welkome verlichting.
Wat verandert er per 1 januari 2027?
Het kabinet schrapt de regeling in één keer. Geen geleidelijke afbouw, geen uitzondering voor wie al gestart is. Vanaf belastingjaar 2027 betalen alle ondernemers — startend of niet — belasting op basis van alleen de (verder afgebouwde) zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling.
Het kabinet noemt twee redenen:
- Dekking — samen met de versobering van de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) levert de afschaffing structureel circa € 200 miljoen op, bedoeld als bijdrage aan compensatie van gestegen energieprijzen voor burgers en bedrijven.
- Doelmatigheid — een eerdere evaluatie zou hebben aangetoond dat de startersaftrek "niet doeltreffend" is: starters worden er volgens de evaluatie onvoldoende door gestimuleerd of ondersteund.
Belangenvereniging ZZP Nederland reageerde stevig: woordvoerder Leo Kits noemde het besluit "klap op klap" — gezien de gelijktijdige verdere afbouw van de zelfstandigenaftrek.
Rekenvoorbeeld: zzp'er met € 50.000 winst — 2026 vs 2027
Stel: u start in 2026 als zelfstandige met een jaarwinst van € 50.000. U voldoet aan het urencriterium en heeft recht op zowel de zelfstandigenaftrek als de startersaftrek. Zo ziet de berekening eruit, met cijfers en regels zoals nu bekend:
| Stap | 2026 | 2027 (verwacht) |
|---|---|---|
| Winst uit onderneming | € 50.000 | € 50.000 |
| Zelfstandigenaftrek | − € 1.200 | − € 900 |
| Startersaftrek | − € 2.123 | € 0 |
| Subtotaal | € 46.677 | € 49.100 |
| MKB-winstvrijstelling (12,7%) | − € 5.928 | − € 6.236 |
| Belastbare winst (box 1) | € 40.749 | € 42.864 |
De belastbare winst stijgt in dit voorbeeld met circa € 2.115. Tegen een tarief van 37,56% in de tweede schijf van box 1 komt dat ruwweg neer op € 750 tot € 800 extra belasting per jaar, voor maximaal drie jaar dat u anders nog startersaftrek had kunnen claimen. Onder andere de afbouw van de zelfstandigenaftrek (van € 1.200 in 2026 naar € 900 in 2027) zit daar al bij in.
Wie raakt dit direct?
Drie groepen merken het verschil in hun aangifte 2027 (in te dienen in 2028):
Groep 1 Beginners van 2026 en 2027
U bent recent gestart of start nog dit jaar. U had nog tot drie keer recht op de startersaftrek over de jaren 2026-2030. Vanaf 2027 vervalt dat. Voor wie in 2026 voor het eerst start, betekent dit: één jaar startersaftrek (€ 2.123) in plaats van drie.
Groep 2 Eerder gestart, nog niet alle 3 toepassingen gebruikt
U bent bijvoorbeeld gestart in 2023 of 2024 en heeft de startersaftrek tot nu toe één of twee keer toegepast. U dacht de aftrek nog te kunnen gebruiken in 2027 of 2028, omdat u nog binnen de 5-jaars termijn valt. Geen overgangsregeling = dat recht vervalt.
Groep 3 Plant te starten in 2027 of later
Geen startersaftrek meer beschikbaar voor u. U betaalt vanaf dag één hetzelfde tarief als gevestigde ondernemers — met alleen de zelfstandigenaftrek (€ 900 in 2027) en MKB-winstvrijstelling als ondersteuning.
Drie dingen om in 2026 nog te overwegen
De aftrek bestaat het hele jaar 2026 nog. Als u net gestart bent of nu start, zijn er drie zaken om bewust mee om te gaan.
1. Voldoe écht aan het urencriterium
Zonder 1.225 uur aan uw onderneming (volledig administratief aantoonbaar) krijgt u géén zelfstandigenaftrek en dus ook géén startersaftrek. Houd vanaf januari 2026 een urenstaat bij — fysiek of digitaal. Ook indirecte tijd telt mee: administratie, scholing, acquisitie. Niet meegerekend: tijd voor private projecten en bestuurlijke nevenfuncties.
2. Plan winst en kosten rond de jaargrens
Een aftrekpost werkt alleen optimaal als er voldoende belastbare winst staat tegenover. Een te lage winst (bijvoorbeeld € 5.000) betekent dat de startersaftrek maar gedeeltelijk benut wordt — of dat een verlies ontstaat dat verrekenbaar is met latere jaren, maar pas dan rendement oplevert. Plan zoveel mogelijk verzendingen en afronding van projecten vóór 31 december 2026.
3. Check uw recht op de aftrek bij arbeidsongeschiktheid
Een aparte regeling — de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid — kent een lager urencriterium (800 uur) en hogere bedragen: € 12.000 in jaar 1, € 8.000 in jaar 2, € 4.000 in jaar 3. Of deze regeling ook verdwijnt per 2027 is op dit moment nog niet officieel bevestigd. Heeft u een arbeidsongeschiktheidsuitkering en ondernemerschap is u op het lijf geschreven? Het loont om dit jaar de mogelijkheden door te lopen.
Wat staat er nog te gebeuren in het wetgevingsproces?
Het maatregelenpakket — inclusief de afschaffing van de startersaftrek — werd op 20 april 2026 door minister Heinen aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer. Het Kamerdebat over het pakket was gepland in de weken erna. Pas na aanname door de Tweede én Eerste Kamer staat de afschaffing definitief vast. Tot dat moment is er ruimte voor aanpassing — bijvoorbeeld een overgangsregeling die nog steeds bepleit wordt door belangenverenigingen voor zzp'ers.
Wat is realistisch? Eerlijk: vergelijkbare regelingen zijn in de afgelopen jaren consequent versoberd of afgeschaft, ook wanneer er forse kritiek volgde. Reken niet op een ommekeer. Plan voor de situatie zoals het kabinet die voorstelt — als het meevalt, is dat winst.
Tot slot: het bredere plaatje
Voor zzp'ers tekent zich een patroon af. De zelfstandigenaftrek wordt al sinds 2020 stapsgewijs verlaagd — van ruim € 7.000 in 2019 naar € 900 in 2027. De MKB-winstvrijstelling daalde van 14% (2023) naar 12,7% (2025-2026). En nu verdwijnt ook de startersaftrek. De optelsom: het fiscale verschil tussen werknemer en zzp'er wordt structureel kleiner gemaakt — bewust beleid om de twee dichter bij elkaar te brengen.
Voor wie nadenkt over een eigen bedrijf in 2026 of 2027 verandert daarmee de rekensom. Niet dramatisch — een goed lopende eenmanszaak blijft fiscaal aantrekkelijk — maar de "starters-bonus" die eerder generaties zzp'ers hielp opbouwen, is straks verleden tijd.
Belangrijkste cijfers (peildatum 11 mei 2026): startersaftrek 2026 € 2.123 (ongewijzigd sinds 2023); zelfstandigenaftrek 2026 € 1.200, gepland 2027 € 900; MKB-winstvrijstelling 2026 12,7% met aftrektarief 37,56%; urencriterium 1.225 uur per jaar; max. 3 toepassingen van startersaftrek in eerste 5 jaar van het bedrijf. Afschaffing aangekondigd 20 april 2026 door minister E. Heinen; ingangsdatum 1 januari 2027 zonder overgangsrecht. Wetstraject loopt nog — Tweede Kamer-behandeling moet worden afgerond.